خانه » مقالات » نقد آلبوم شب، سکوت، کویر از کیهان کلهر محمدرضا شجریان

نقد آلبوم شب، سکوت، کویر از کیهان کلهر محمدرضا شجریان

دانلود آهنگ جدید

کیهان کلهر موزیک ساز تنظیم کننده آلبوم موزیک “شب، سکوت، کویر” است که آن را جهت تمجید ستایش از موزیک مکانی شمال خراسان نیز نقش تاریخی موسیقی مکانی بر آهنگ اصیل ایرانی ارائه کرده است.
او این موفق یت را با همموزیک ی مجموعه بزرگ از نوازندگان سازهای سنتی ایرانی (کمانچه، سه تار، باربط ، سنتور، تمبک، تار، ویولن سل، و نی) و سازهای مکانی (دوتار، قوشمه، دایره) با اهمیت زیاد تر از تمام همکاری خواننده پرآوازه متولد خراسان محمد رضا شجریان به دست آورد که در زمینه موسیقی مکانی خراسان تبحر کامل دارد. او ترکیب سازها و موسیقی سازی را انجام داده و جهت تبدیل یک اثر گروهی کامل، به آن یاری می نماید . کلهر جهت ایجاد گاهي جلوه های ویِژگزینشه از قبیل به کارگیری چند کمانچه و هم خوانی خودش با شجریان از تکنولوژی ضبط استودیویی بهینه ترین استفاده را برده است. آلبوم “شب، سکوت، کویر” تصنیف های انتخاب شده بسياري را با یک ترکیب غیر معمول از سازها به نمایش می گذارد. اواسط این سوئیت چهار موومان با کلام وجود دارد که تمام آنها تصنیف هایی درمورد درد رنج های صمیمیت است (مانند آنچه که در اشعار فارسی به آن برمی‌خوریم عرفانی یا غیر عرفانی بودن این عشق مبهم است).
ده موومان در این سوئیت را به طور تقریب به سه بخش گروه بندی می‌شود. چهار موومان اول با انسجام ترین بخش است. “سکوت شب” یک پیش درآمد با لطافت که با صوت باربط شروع می‌شود. فضای ی مملو از نشانه ها شگون که این بخش یک عشق علاقه قابل انفجار در سازهای مهارشده و آرام پیش بینی می نماید ، و یک بغض را خلق می نماید که در همه سوئیت ادامه دارد و فقط در سری انتهایی موومان نهایتاٌ آزاد می شود. پس سه تار به باربط ملحق می شود تا این فضا را نوایی نماید . صوت ویولن سل در لایه زیرین این حس اسرارآمیز اوج گرفته شنیده می شود. در موومان دوم “کویر” این پیش موزیک به تدریج به یک تم تکرار ی موزون که توسط ویولن سل معلق مانده است تبدیل می شود در حالیکه صوت کمانچه بر روی آن ملودی آسان را سر داده است. همان گونه که میزان تمپو اندکی بیشتر شدن می یابد ملودی با صوت چند کمانچه ادامه می یابد. موسیقی به صورتی پیوسته به سمت موومان سوم پیش می رود که یک وکال و ساز غیرمنظم است. کمانچه‌ها به تدریج کنار گذاشته می شوند تنها کمانچه باقی می ماند. و پس شب کویر توسط صوت شجریان به آتش کشیده می شود. عشق آمده است. غزل سرایی قوی او در هم نوایی با صوت کمانچه همموزیک شده است و عشق را بر روی تم دوباره تکرار ی موزون ایجاد می نماید . هر چه به انتها نزدیک می شویم با ناله‌های انتها کمانچه اندازه تم تکرای موزون بیشتر می گردد. در اینجا سازهای کوبه ای با تمبک و دف اضافه می شوند و موسیقی به موومان چهارم “شب کویر” تبدیل می شود. سه تار، باربط و تار همگی با آوایی برای تم شروع همموزیک می شوند. شب بیابان این بخش را با نوعی دوباره تکرار موومان شروع به صورتی قوی تر و با همراهی سازهای کوبه ای به انتها می برد.
در بخش دوم سازهای مکانی به طور برجسته در موومان پنجم “باران” هنرنمایی می شوند، که با قوشمه دو نی شروع می‌شود. دو قوشمه به طور متناوب زده می شوند یکی از آنها دیگری را چندین بار به صورت یک‌نواخت پشتیبانی می‌کند تا اینکه توسط ولوم شجریان جایگزین می شود که هم‌نوایی نماید و صوت دو قوشمه با ملودی های متناوب انعکاس پیدا می کنند (صوت چپ راست در استریو). بعد از این مقدمه زیاد و مسحور کننده سازهای زهی سازهای ضربی در یک آهنگ مرتب به ولوم شجریان ملحق می شوند. این بخش توسط یک موتیف دف قوی در انتهای هر شعر همراهی می شود. در اینجا وارد موومان ششم می شویم “مناسبت بزم” که یک ساز رقصی است که به شدت نشان دهنده موسیقی مکانی خراسان است. حرکت ششم با سازهای کوبه ای و ملودی سازها، به نوبت کمانچه و قوشمه شروع می شود.
این دو ساز بخش دوم را ادامه می دهند، اولی برای دوتار دومی جهت سه تار. این دو قطعه مانند بین پرده عمل می کنند و نوعی فراغت تسکین قبل از عشق بزرگ در موومان ماقبل آخر و اوج بخش سوم را فراهم می کنند. ممکن است آنها به عنوان انتقال و گذار بین موسیقی سنتی موسیقی مکانی نیز عمل می‌کنند که ساز دوتار مکانی راه را برای سه تار سنتی باز می نماید . در موومان نهم بعد از یک فعل و انفعال سنتی تر، بداهه سرایی نامنظم صدا و کمانچه (ساز و آواز) با ولوم شجریان کلهر ارائه می شود که صوت کمانچه کلهر ملودی شجریان را در انتهای هر تکه ملودی (عبارت) بازتاب می دهد. شاعر خون می گرید شما ناله او را در شب می شنوید. دلتنگی قوی و شدید این موومان تخصص شجریان است و این موضوع یکی از خصوصیات ی موسیقی سنتی ایرانی است که اما تقریباً تحمل آن بسیار زیاد سخت است. شجریان و کلهر این مورد را اذعان می دارند به همین خاطر این تاثیر را با تصنیف “ای عاشقان” به انتها می برند. از تمام سازهای زهی سنتی و مکانی در این تاثیر مسجع با هیجان استفاده شده است که در آن شجریان از عاشقان (و شنونده ها) با استغاثه می خواهد درد و رنج عشق را فراموش کنند جهت چه که خورشید بعد از شب کویر طلوع خواهد کرد.

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدعلامتدارها لازمند *

*

bigtheme
x

شاید بپسندید

برند‌سازی چیست ؟

در این مطلب قصد داریم تا شما دوستان عزیز را با برند و برند سازی ...